📇 متن خلاصه‌شده تفسیر قرآن 🔺سوره بقره : جلسه ۸۲ 🔖 آیه: ۲۷

📇 متن خلاصه‌شده تفسیر قرآن

🔺سوره بقره : جلسه ۸۲
🔖 آیه: ۲۷
📆 تاریخ: ۱۳۶۴/۰۶/۱۹
👤 مفسر: علامه جوادی آملی

♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️

🔰گفتیم که اضلال کیفری صرفا گریبانگیر فاسقین می شود. حال فاسق چیست؟
فاسق، صفت مشبهه است نه اسم فاعل یعنی کسی که این صفت فسق در او رسوخ کرده است. نشانه اش هم این است که اوصاف ذکر شده در این آیه همگی با فعل مضارع که دلالت بر استمرار دارند آمده اند. اینها کارشان این است که نقض عهد می کنند، قطع امر الهی برایشان عادی است و ثالثاً فساد در زمین، کار همیشگیشان است لذا این اوصاف براشان ملکه شده است.

👌در مورد نقض عهد صحبت کردیم. بخش دوم، قطع اوامر الهی است که حکم به وصلشان شده است. این مورد میخواهد مورد قبلی را که عام است بیشتر توضیح دهد و نمونه ای از آن را بیان کند چون کسی که قطع امر الهی کرده یا فساد در زمین ایجاد می کند نیز در اصل نقض عهد کرده است.

👈در مورد قطع امر الهی، منظور قطع پیوند عبودیت با خدا است.
خداوند انسان را ذاتاً اجتماعی آفرید لذا ارتباطی بین او با خانواده، اقوام، همسایگان، امت اسلامی و امام برقرار کرد. قرآن همه را صریح یا به اجمال توضیح داده و امر به وصلشان کرده است.

🔺۱. #خانواده: اگر کسی از پدر و مادر یا از فرزندش برید، این قطع «ما امر الله به ان یوصل» است. اطاعت از پدر و مادر از قوانین بین المللی اسلام است لذا پدر، هر دینی که داشته باشد در مسائل دنیوی، احترام به او واحب است «و صاحبهما فی الدنیا معروفاً/لقمان_15» اما اگر وارد مسائل اخروی شد گفته که اطاعت نکنید. این احترام به حدی مهم است که در برخی جاها، خداوند پس از نام خود، نام والدین را می آورد «ان اشکر لی و لوالدیّ»

🫂در مورد اصل تشکیل خانواده نیز خداوند امر به وصل کرده است. به مرد گوید با زن، به نیکی معاشرت کن «و عاشروهنّ بالمعروف/نساء_۱۹». اگرچه برای مرد درجات بالاتری قرار داده «و لالرجال علیهن درجة/بقرة_۲۲۸» اما در همان آیه گوید همانند حقوق مرد، برای زن نیز هست. «و لهنّ مثل الذی علیهنّ»

🔺۲. #ارحام: قطع صله رحم و پیوند با خویشاوندان نیز مشمول «و یقطعون ما امر الله» است. منظور از صلح رحم، رفت و آمد با خویشاوندان نیست بلکه حل مشکل آنان قبل از اینکه دیگران مشکل وی را حل کنند است. منظور از ارحام، ارحام نسبی است. در برخی نصوص، ارحام سببی نیز در حکم ارحام نسبی قرار گرفته اند. در مورد ارجام هم خداوند، پس از نام خود، نام ارحام را آورده است. گوید از خدا و ارحام پرهیز و تقوا داشته باشید که مبادا از این دو جدا شوید. «و اتّقوا الله الذی تسائلون به و الارحام/نساء_1»

برخی از مفسرین، قطع ما امر الله را مخصوص ارحام دانسته اند چون در آیه «و تقطعوا ارحامکم» صریحاً این بحث را آورده اما این صرفاً یکی از مصادیق بارز قطع امر الهی است.

🔺۳. #اقرباء: «انّما المومنون اخوة/حجرات_۱۰» اگر کسی با دیگران در طی سالیان متمادی (مثلا ۲۰ سال) دوست بود حق ندارد دوستش را برنجاند یا دوستی اش را قطع کند.

🔺۴. #همسایگان: مرحله پایینتر، مجاورین و همسایه ها هستند که با عبارت «اربعین داراً» مشخص شده یعنی تا شعاع 40 خانه، حق مجاورت باید رعایت شود.

🔺۵. #امت_اسلامی: وسیعتر از اینها، ارتباط با امت اسلامی است لذا نباید از جمع مسلمانان جدا شد. خداوند ما را به وحدت اسلامی دستور داده چنانکه گفته با هم این طناب الهی را اعتصام کنید لذا دیگر کسی حق ندارد تک بیندیشد. «و اعتصموا بحبل الله جمیعاً و لا تفرّقوا/آل عمران_103» اگر کسی اصلا به حبل و ریسمان خدا چنگ نزند نقض عهد کرده است اما اگر به جامعه مسلمانان کاری نداشته باشد و به تنهایی به دنبال ریسمان الهی باشد انسانی تکرو است که برخلاف آیه عمل کرده است.

❗️روایت داریم که همانطور که یک گوسفند جدا افتاده از گله، طعمه گرگ می شود و از صیانت چوپان محروم است، یک فرد تکرو نیز طعمه شیطان است! لذا کسانی که آمدند و این جامعه اسلامی را زبر و گروه گروه کردند مورد نکوهش قرار گرفته اند.«و انّ هذه امتکم امة واحدة … فتقطعوا امرهم بینهم زبراً کل حزبٍ بما لدیهم فرحون/مومنون_۵۲ و ۵۳» چون همه پیامبران آمده اند که امت واحده ای تشکیل دهند و مسلمانان را یکی کنند.

——————————————-
🔴 دسترسی سریع به فهرست جلسات تفسیر سوره بقره
🔴 eitaa.com/tafsire_tasnim1/288
——————————————-

📚کانال #تفسیر_تسنیم 👈
✅ @tafsire_tasnim1