23

منشأ قداست

منشأ قداست

شهادت ، قداست خود را از ناحيه چه امری دارد ؟ بديهی است كه شهادت‏
از آن جهت كه كشته شدن است تقدس ندارد . بسياری از كشته شدنها است كه‏
” نفله ” شدن است . احيانا به جای اينكه افتخار باشد ننگ است .
اين جا لازم است توضيح بيشتری بدهم :
می‏دانيم مرگ و ميرهای اشخاص انواع و اقسام دارد :
1 – مرگ طبيعی – شخصی عمر طبيعی خود را به پايان می‏رساند و به طور
طبيعی می‏ميرد . اين گونه مرگها قهرا عادی تلقی می‏شود ، نه افتخار آميز
است و نه ملامت خيز ، و حتی تأسف زيادی به دنبال خود نمی‏آورد و قهرا
اينگونه مردنها ” نفله شدن ” هم تلقی نمی‏شود .
2 – مرگ اخترامی در اثر بيماريها ، مثلا حصبه ، وبا و غيره ، يا در اثر
حوادث يا سوانحی از قبيل زلزله و سيل و حوادثی از اين قبيل . اين گونه‏
مرگها هر چند ملامت يا افتخاری ندارد ، اما ” نفله شدن ” هست ، و قهرا
موجب تأسف .

3 – مرگهائی كه پای يك جنايت در كار است . يعنی مرگهائی كه از طرف‏
مقتول هيچ عملی صورت نگرفته است و قاتل صرفا به موجب هوی و هوس خود
كه وجود طرف را مزاحم منافع خود تشخيص می‏دهد او را هدف قرار می‏دهد .
در روزنامه‏ها مكرر می‏خوانيم كه فلان زن فرزند خردسال شوهرشرا سربه نيست‏
كرد ، فقط به خاطر اينكه مورد علاقه شوهرش بوده است و می‏خواسته قلب‏
شوهر منحصرا در تملك خودش باشد . يا فلان مرد به دليل اينكه فلان زن عشق‏
او را نپذيرفته است او را كشته است . يا در تاريخ می‏خوانيم كه فلان‏
حكمران همه فرزندان حكمران ديگر را قتل عام كرده است كه در آينده رقابت‏
نكنند .
در اينگونه جريانها در ناحيه قاتل ، جنايت و خباثت وجود دارد و عملش‏
نفرت انگيز تلقی می‏شود و در ناحيه مقتول ، مظلوميت ، بی دخالتی ، نفله‏
شدن ، هدر رفتن وجود دارد و عكس‏العملش در انسانهای ديگر تأسف و ترحم‏
است . بديهی است كه اينچنين مردن در عين اينكه تأسف انگيز و ترحم خيز
است ، تحسين آميز نيست ، افتخار شمرده نمی‏شود ، زيرا مقتول به هيچ وجه‏
دخالتی نداشته است . حسادت ، عداوت و حقارت طرف موجب شده كه بی‏
سبب كشته شود .
4 – مرگهائی كه خود آن مرگها ” جنايت ” است :

از قبيل خود كشيها . اينگونه مرگها نفله كردن و هدر دادن خود است بدترين‏
مرگها است . كسانی كه در تصادف اتومبيل كشته می‏شوند و خود مقصرند ،
مرگشان از اين قبيل مرگها است و همچنين كسانی كه در راه يك گناه به هر
شكل و به هر صورت باشد كشته شوند .
5 – مرگهائی كه ” شهادت ” است : مرگی شهادت است كه انسان با توجه‏
به خطرات احتمالی يا ظنی يا يقينی فقط به خاطر هدفی مقدس و انسانی و به‏
تعبير قرآن ” « فی سبيل الله »” از آن استقبال كند .
شهادت دو ركن دارد : يكی اينكه در راه خدا و فی سبيل الله باشد . هدف‏
، مقدس باشد و انسان بخواهد جان خود را فدای هدف نمايد . ديگر اينكه‏
آگاهانه صورت گرفته باشد .
معمولا در مورد شهادت ، جنايت هم هست . يعنی عملی كه از جهت‏
انتسابش به مقتول ، شهادت است و مقدس است ، از جهت انتسابش به‏
قاتل جنايت و پليدی است .
شهادت ، به حكم اينكه عملی آگاهانه و اختياری است و در راه هدفی‏
مقدس است و از هر گونه انگيزه خود گرايانه منزه و مبرا است ، تحسين‏
انگيز و افتخار آميز است و عملی قهرمانانه تلقی می‏شود . در ميان انواع‏
مرگ و ميرها تنها اين نوع از مرگ است كه از حيات و زندگی برتر و
مقدستر و عظيمتر و فخيم‏تر است .

اينجا با كمال تأسف بايد به نكته‏ای اشاره كنم ، و آن اينست كه غالب‏
ذاكران سيد الشهداء ( ع ) با آنكه آن حضرت را با لقب مقدس شهيد ياد
می‏كنند و سيد الشهدا می‏خوانند ، در اثر اينكه تحليلی در اين مسائل ندارند
، تلقی‏شان از مرگ ابا عبدالله ( ع ) از نوع سوم است ، يعنی نفله شدن و
هدر رفتن .
بسياری از مردم ما صرفا بر مظلوميت ابا عبدالله و بی جرمی و بی دخالتی‏
آن حضرت می‏گريند ، و تاسفشان از اينست كه امام حسين مانند كودكی كه‏
قربانی هوس يك جاه طلب می‏شود نفله شد و خونش هدر رفت . در صورتی كه‏
اگر اينچنين باشد آن حضرت مظلوم و بی تقصير هست ، همچنانكه همه‏
قربانيان آنگونه جنايات مظلوم و بی تقصيرند ، ولی ديگر شهيد نيست تا چه‏
رسد كه سيد الشهداء باشد .
امام حسين صرفا يك قربانی هوسهای جاه طلبانه ديگران نيست . شك ندارد
كه از آن جهت كه اين فاجعه به كشندگان او انتساب دارد ، جنايت است ،
هوس است ، جاه طلبی است . ولی از آن جهت كه به شخص او انتساب دارد
، شهادت است ، يعنی ايستادگی آگاهانه و مقاومت هوشيارانه در راه هدف‏
مقدس است . از او بيعت و امضا و تسليم می‏خواستند و او با توجه به همه‏
عواقب زير بار نرفت ، به علاوه او سخت معترض بود و سكوت در آن شرائط
را گناهی عظيم تلقی می‏كرد .

تاريخ آن حضرت ، مخصوصا بيانات آن حضرت گواه روشن اين مطلب است .
پس شهادت ، قداست خود را از اينجا كسب می‏كند كه فدا كردن آگاهانه‏
تمام هستی خود است در راه هدف مقدس .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.