آزمون احسنالعمل؛ معیار الهی در روزهای فتنه
خداوند متعال در آیه هفتم سوره هود، فلسفه بسیاری از آزمایشهای الهی را بهروشنی بیان میکند:
«لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا»
تا شما را بیازماید که کدام یک بهترین عمل را انجام میدهید.
همین معنا در آیات متعدد تکرار شده است؛ گویی خداوند میخواهد قاعدهای ثابت را در ذهن مؤمنان حک کند: معیار الهی صرفاً «عمل خوب» نیست، بلکه احسنالعمل است؛ بهترین، دشوارترین و مسئولانهترین انتخاب در شرایط پیچیده.
سالهای اخیر کشور را اگر با این معیار قرآنی بسنجیم، بهروشنی میتوان آنها را یکی از سختترین آزمونهای اجتماعی و تاریخی دانست. آزمونی که در آن، فشارهای اقتصادی ناشی از بیتوجهی دولتهای مختلف به راهبردهای اساسی همچون اقتصاد مقاومتی، تقویت پول ملی و بهبود واقعی معیشت مردم، زمینهساز نارضایتیها و اعتراضات گسترده شد.
در چنین شرایطی، بسیاری از مردم عمل صالح انجام دادند؛ کسانی که وارد اغتشاش نشدند، به تخریب و ناامنی تن ندادند و علیرغم اعتراض و نارضایتی، آرامش جامعه را بر هم نزدند. اینها بدون تردید اهل «عمل خوب» بودند.
اما قرآن از ما فقط «عمل خوب» نمیخواهد؛ سخن از احسنالعمل است.
اینجاست که تمایزها آشکار میشود.
احسنالعمل، متعلق به کسانی است که نهتنها خود در اغتشاشات شرکت نکردند، بلکه با وجود گلایههای جدی معیشتی، با وجود انتقاد صریح از دولتها و سیاستها، در صف مقابله با ناامنی و آشوب ایستادند. کسانی که نه سهمی بردند، نه تشویقی دیدند، نه حتی صدایشان شنیده شد؛ اما مسئولانه عمل کردند، چون فهمیدند که امنیت ایران، خط قرمز است.
در این میان، نیروهای بسیجی، امنیتی و انتظامی، مصداق برجسته همین قاعده قرآنیاند. نیروهایی که خودشان زیر فشار اقتصادی بودند، اما در میدان فتنه، نه از سر رفاه، بلکه از سر تکلیف ایستادند. آنها تلاش کردند با کمترین آسیب به مردم و حتی معترضان، صحنه را مدیریت کنند تا دشمن نتواند از شکافهای داخلی سوءاستفاده کند.
نکته تأملبرانگیز اینجاست که بخش قابل توجهی از کسانی که واقعاً دچار مشکلات معیشتیاند ــ عمدتاً از طبقات متوسط و پایین جامعه ــ نهتنها به اغتشاش تن ندادند، بلکه در برابر آن ایستادند. در مقابل، عدهای که کمترین فشار معیشتی را تحمل میکردند، به نام معیشت، به آشوب و تخریب روی آوردند. این همان نقطهای است که معیار «احسنالعمل» خود را نشان میدهد.
دوره دولت آقای پزشکیان نیز از این آزمون مستثنا نبود. با وجود آگاهی از وضعیت معیشتی نیروهای مسلح و تجربه مستقیم جنگ دوازدهروزه، کمترین توجه عملی به بهبود شرایط کارکنان نظامی و انتظامی صورت گرفت. با این حال، بدنه این نیروها، علیرغم انتقاد جدی به دولت، کشور را تنها نگذاشتند. این رفتار، دقیقاً همان «احسنالعمل»ی است که قرآن از آن سخن میگوید.
این یادداشت، نه برای تطهیر خطاهای مدیریتی است و نه برای انکار اعتراضهای بهحق؛ بلکه برای یادآوری یک قاعده قرآنی است:
در فتنهها، همه امتحان میشوند؛ اما خداوند به دنبال کسانی است که بهترین انتخاب ممکن را در سختترین شرایط انجام میدهند.
آنهایی که هم منتقدند، هم دردمندند، اما اجازه نمیدهند اعتراض، به ابزار ناامنی و فروپاشی تبدیل شود.
اینها همان بندگانیاند که آزمون الهی را نه با شعار، بلکه با احسنالعمل پشت سر میگذارند.
✍️منصور کاظمی
📲 برای دنبالکردن پستهای بعدی:
https://eitaa.com/mansouron
بیاد امام زمان مظلوم و غریبم اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج

