بیاد امام زمان مظلوم و غریبم اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
هُوَالعَزیز
نگاهی گذرا به سیره تاریخی و آموزههای قرآنی در مواجهه با طرف مقابل در مذاکرات
بعضی از منتقدان به دولت محترم و روند جاری مذاکرات ایراداتی را مطرح میکنند که اساس آنها بر مشاهده “رفتارهای طرف مقابل در حین گفتگوها” استوار است. این ایرادات عمدتاً حول سه محور اصلی متمرکز شدهاند:
1️⃣ حضور فرمانده سنتکام: حضور فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در دیدار وزیر خارجه عمان با هیئت مذاکرهکننده آمریکا، به عنوان اقدامی تحریکآمیز تلقی میشود.
2️⃣ تحرک تهدیدآمیز نظامی: اشاره به تحرکات نظامی و تهدیدآمیز ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در منطقه در وسط مذاکرات!
3️⃣ تحریمهای نفتی و پتروشیمی: اعمال تحریمهای جدید توسط رئیسجمهور ترامپ علیه افراد و نهادهای مرتبط با نفت و پتروشیمی در اولین روزهای حساس مذاکرات.
👌 جالب است که سه اقدام فوق ایالات متحده و ترامپ، با وجود ماهیت تهدیدآمیزشان، پشتوانه تاریخی و حتی قرآنی در استراتژی قدرتنمایی طرف مقابل دارند!
الف. الگوی تاریخی (درسهایی از حکمیت صفین):
برای درک بهتر این استراتژی، میتوان به ماجرای حکمیت در واقعه صفین اشاره کرد. زمانی که امیرالمؤمنین برای مذاکره و حکمیت آماده میشدند. ایشان قصد داشتند مالک اشتر را به عنوان نماینده معرفی کنند، اما خوارج به دلیل نظامی و [به اصطلاح] تندرو بودن ایشان مخالفت کردند؛ سپس حضرت، ابنعباس را معرفی نمودند که به دلیل قریشی بودن، مورد پذیرش طرف مقابل قرار نگرفت. در نهایت، فردی معلومالحال به نام ابوموسی اشعری [که بیشباهت به بعضی از سیاسیون ارشد کشور ما هم نیست]، توسط مردم کوفه به حضرت تحمیل شد.
در مقابل، معاویه، به درستی و با اقتدار، عمروعاص، فرمانده نظامی و استراتژیک خود را به عنوان نماینده شام معرفی کرد. این امر نشان میدهد که در امر مذاکره، طرف مقابل با دست پر و نمایندهای مقتدر وارد عرصه شده است.
ب. مبنای قرآنی (لزوم مذاکره با دست برتر):
در مورد لزوم حفظ دست برتر در مذاکرات، تعالیم قرآن کریم نیز توصیههای روشنی دارد:
سوره انفال (آیات ۵۵ تا ۶۲): این آیات تأکید دارند که مذاکره و سلم با دشمن باید زمانی صورت پذیرد که طرف مقابل به دنبال فریب یا خیانت نباشد و مسلمانان در موضع قدرت بوده و دستبرتر را داشته باشد!
سوره محمد (آیه ۳۵): این آیه نیز به مسلمانان فرمان میدهد که «سست نشوید و برای سلم فرا نخوانید، در حالی که شما برترید.»
💯 اقدامات ایالات متحده، از جمله تحرکات نظامی و اعمال تحریمهای هدفمند، دقیقاً در راستای حفظ و استفاده از همین «دست برتر» در میدان عمل است.
😔 متأسفانه، به نظر میرسد که در حالی که قرآن و سیره اهل بیت به عنوان منابع اصلی در اختیار ما قرار دارند، دشمن در میدان عمل به درستی از اصول استراتژیک حفظ قدرت در مذاکرات بهره میبرد. این امر ضرورت بازنگری در رویکرد عملی ما در سیاست خارجه و مواجهه با قدرتهای جهانی را گوشزد میکند.
✍️ بَیِّنات | بهرام برادری
@bahrambaradari
