بیاد امام زمان مظلوم و غریبم اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
🔴 روایتی از حیات علمی و فقهی آیتالله سید مجتبی خامنهای (۱)
«بسمالله الرحمن الرحیم»
آیتالله حاج سیدمجتبی حسینی خامنهای، فرزند دوم رهبر و مرجع شهید، آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای، در سال ۱۳۴۸ در مشهد مقدس متولد شد. ایشان دروس مقدماتی حوزه علمیه را در مدرسه مبارکه آیتالله مجتهدی تهرانی آغاز کرد و در دوران دفاع مقدس، در جمع رزمندگان گردان حبیب ازلشکر حضرت محمد رسول الله(ص) در جبهههای جهاد حضور یافت.
پس از پایان جنگ تحمیلی، در سال ۱۳۶۸ جهت تکمیل تحصیلات حوزوی به قم مشرّف شد و تا اوایل سال ۱۳۷۱ در این شهر اقامت داشت. سپس به مدت پنج سال به تهران بازگشت و تحصیلات حوزوی خود را در آنجا ادامه داد. در سال ۱۳۷۶ با بانوی شهیده زهرا حدادعادل ازدواج کرد و در همان سال، برای بار دوم به منظور تکمیل تحصیلات و بهرهمندی از فیوضات علمی و معنوی، به قم هجرت نمود.
دروس سطوح عالی را از محضر حضرات آیات احمدی میانهجی، رضا استادی، اوسطی و جمعی دیگر از اساتید برجسته حوزه علمیه قم فراگرفت. دروس خارج فقه و اصول را نزد والد شهید خویش، آیتالله العظمی خامنهای، و نیز حضرات آیات عظام شیخ جوادتبریزی،شیخ حسین وحید خراسانی ، سید موسی شبیری زنجانی، آقا مجتبی تهرانی و شیخ محمد مؤمن قمی تلمّذ کرد.
ایشان بیش از ۱۷ سال بهصورت مستمر و فعال در دروس خارج فقه و اصول حضور داشت. ارائه تقریرات علمی به زبان عربی و پیگیری مباحث علمی از طریق اشکال، نقد و گفتوگوهای خارج از درس با اساتید، موجب توجه ویژه برخی از بزرگان حوزه به ایشان شد.
نبوغ و استعداد ذاتی، همراه با تلاش، پشتکار، دقت و حریّت علمی، منجر به تولید نوآوریهای متقن در منظومه علوم حوزوی ـ بهویژه فقه، اصول و رجال ـ گردیده است. برخورداری از مبانی فکری منسجم در علوم مدوّن اسلامی و التزام به این مبانی در تولیدات علمی، از امتیازات بارز ایشان بهشمار میرود.
ابتکار در مباحث بنیادینی همچون حقیقت و ماهیت حکم شرعی، مراتب حکم، ملاکات احکام، تعدد حکم، رجوع قیود، نحوه انتقال معارف حدیثی و سیر تطور کتب فقهی، موجب شکلگیری مکتبی علمی و جامع شده است. تسلط ایشان بر مکاتب فقهی ـ اصولی بزرگان این علم، از شیخ اعظم انصاری تا امام خمینی، بر غنای این مکتب افزوده است. توجه ویژه به آثار اصحاب ائمه(ع) و آرای قدمای امامیه، بهویژه مسئله «ارتکاز عصر معصوم(ع)» و نقش آن در فرآیند استنباط، از شاخصههای روش علمی ایشان است.
درکنار تحصیل، بهصورت مستمر به تدریس اشتغال داشت. تدریس دروس مقدماتی حوزه را در مدرسه آیتالله مجتهدی تهران آغاز کرد و از سال ۱۳۷۴ به تدریس معالم پرداخت. پس از توصیه آیتالله العظمی خامنهای درباره ضرورت تحول در حوزه و اهمیت آثار شهید صدر، تدریس معالم را متوقف کرده و به تدریس حلقات شهید صدر روی آورد.
باهجرت به قم درسال ۱۳۷۶، ادامه تدریس حلقات را به یکی از همبحثان خود واگذار کرد. در سال ۱۳۷۷ تدریس خصوصی رسائل و مکاسب را در بیت شریف امام خمینی(قدسسره) در قم آغاز نمود. مدتی بعد، درس خارج خصوصی نماز (تسبیحات اربعه، سجود و رکوع) را با حضور جمعی از شاگردان پیشین برگزار کرد.
در سال ۱۳۸۳ مجدداً به تدریس حلقات و در سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ به تدریس سطوح عالی (مکاسب) در یکی از مدارس قم پرداخت. در سال ۱۳۸۶ درس ایشان به مدرسه مبارکه فیضیه منتقل شد و در سال ۱۳۸۷ درس خارج خصوصی نماز در دفتر آیتالله العظمی خامنهای در قم شکل گرفت. از ابتدای سال تحصیلی ۱۳۸۸، درس خارج فقه عمومی و از سال ۱۳۸۹ درس خارج اصول بهطور رسمی آغاز شد و تا ابتدای مبحث استصحاب استمرار یافت.
ایشان پیش از تدریس، سیر بحث و دیدگاههای علمی خود را مکتوب میکرد و پس از تدریس نیز مباحث فقهی و اصولی را شخصاً تنظیم مینمود که برخی مجلدات آن آماده نشر است. اگرچه تقریرات دروس ایشان از سوی شاگردان آماده انتشار بود، اما به دلیل استنکاف شخصی، تاکنون بهصورت عمومی منتشر نشده و صرفاً در اختیار برخی خواص و علمای حوزه قرار گرفته است.
به سبک علمای سلف، بخشی از وقت درس به گعدههای صمیمانه باشاگردان اختصاص داشت.ازابتکارات ایشان، تفسیر کوتاه آیات قرآن کریم درابتدای درس فقه بود که حاوی نکات بدیع وعمیق تفسیری بهشمارمیرفت، اهتمام ویژه به اشکالات شاگردان، حتی پس از پایان درس و در قالب گفتوگوهای طولانی، و نیز برنامهریزی برای ارائه علمی فروعات توسط شاگردان، نقش مهمی در پرورش قدرت نقادی و تمرین استنباط داشت.
♨️ کانال جهان خبر : گروه خبر رسانه منتظر
📡 @jahan_khabar | montazer.ir
