بیاد امام زمان مظلوم و غریبم اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
📜 כ״ז قسمت بیست و هفتم: از خزر تا آندلس؛ طلوع یهود در غرب
👈همه چیز از همون گفتوگوی تاریخی بین «حَسْدای بن شبروط» (یهودی آندلسی) و پادشاه خزریها کلید خورد. یکی وسطِ آفتاب داغِ اندلس (جنوب اسپانیای امروزی)، اون یکی تو سرمای استخونسوزِ قفقاز (آذربایجان و جنوب روسیه فعلی) داشتند نامهنگاری میکردن که: “تو واقعاً پادشاه یهودی هستی؟ ما یه ملت یهودی واقعی میخوایم که زیر سلطه نباشه… نکنه فقط شماها مونده باشید؟!”
📨 پادشاه خزر جواب داد: “آره… ما تو این قحطالرجال یهود، یهودی موندیم، ولی خب زیاد هم جدی نگیر… نصف مملکت ما اصلاً نمیدونن یهود چیه!”😒
🔸ولی همین مکاتبات باعث شد تا یهودیهای اندلس بفهمن یه طایفه یهودی تو اونور دنیا هست که خودش برای خودش حکومت داره. نه مالیات و جزیه میده، نه تو ذلت زندگی میکنه. از اینجا بود که یهود آندلس بلند شد که به قول امروزیها بِرَند بسازه! و چه برندی بهتر از “یهود متمدنِ همپای مسلمانها”…
🧭 حالا یه نگاهی بندازیم به نقشه سیاسی اون دوران (قرن ۲ و ۳ هجری / ۸ تا ۹ میلادی). دنیا پر از پادشاهیهایی بود که هر کدوم داشت راه خودش رو میرفت، ولی یهود داشت تو همهشون رخنه میکرد:
📍 بغداد: مرکز خلافت عباسی، پُر از ترجمهخونه و فیلسوف و تاجر و یهودی و نون به نرخ روز خور.
📍 خراسان و ایران شرقی: محل استقرار صفاریها، علویهای طبرستان، سامانیها و کلی شورش محلی.
📍 آندلس (جنوب اسپانیا): امویهای دمشقی، اومده بودن دولت اسلامی جداگانه زدن.
📍 شمال آفریقا (مغرب، تونس، الجزایر): بین بربرها و فاطمیها دست به دست میگشت.
📍 فرانسه و آلمان امروزی: شارلمانی امپراتوری مقدس روم رو راه انداخته بود.
یهودیها؟! مثل موهای ریختهی تو سلمونی، همهجا بودن.
💼 ولی چرا آندلس اینقدر برای یهودیها خاص بود؟👇
چون اولین بار بعد از هزار سال، یهودیها یه فضای تنفسی پیدا کرده بودن. دیگه نه مجبور بودن بهزور غسل تعمید بگیرن، نه آتیش بزننشون، نه بگن “فقط دامداری کن!”. امویهای آندلس گفتن: تو مالیات بده، هر کاری خواستی بکن. همین شد که یهودیها: تاجر شدن؛ از پوست مار بگیر تا پارچه ابریشم. پزشک شدن؛ توی هر قصر یه دکتر یهودی بود. دیپلمات شدن؛ مثل حسدای بن شبروط که وزیر هم بود. شاعر شدن؛ البته شعرهاشون به عبری بود و فهمش سخت و به نفع یهود
🔬 حالا بریم سراغ غرناطه یا همون گرانادا امروزی؛ شهری که بعداً میشه آخرین سنگر مسلمانها در اسپانیا. اون موقع هنوز خیلی پررنگ نبود، ولی یهودیها از همون موقع داشتن جاپاشونو سفت میکردن.
📍 قرطبه (کوردوبا) اما پایتخت بود؛ یه شهر معروف و مشهور، با کتابخونهای که میگفتن بیش از ۴۰۰ هزار جلد کتاب داشت. تو همین شهر بود که: حسدای با دانشمندای مسلمان همکاری میکرد. ترجمهها از یونانی به عربی و از عربی به عبری انجام میشد. علوم طب، فلسفه، نجوم، ریاضی و… زیر یه سقف با همه ادیان تدریس میشد.
🏷جالبه بدونید کلیساهای اروپا اون موقع هنوز داشتن با شمع و بخور دعا میکردن!
📡 همزمان با اینها، خزریها تو قفقاز با امپراتوری بیزانس در حال تعامل بودن. یعنی شرق اروپا هم داشت دستخوش نفوذ خزریها میشد. و این وسط، یه شبکه خیلی جالب شکل گرفت:👇
یهودیان خزری در شمال شرقی اروپا
اشکنازیها در شرق و مرکز اروپا
سِفاردیها در آندلس و شمال آفریقا
یه جورایی میشه گفت، «یهودستانِ جهانی» شکل گرفت.
📍 در سال ۲۵۰ هجری / ۸۶۴ میلادی، یعقوب لیث صفاری به عباسیان نهیب زد:
«چرا عربی مینویسی؟ من نمیفهمم! فارسی بنویس!»
اون شد پایهی نثر فارسی بعد از اسلام.
یعنی تو شرق، ملت داشتن زبان و فرهنگ خودشونو پس میگرفتن؛ تو غرب، یهودیها داشتن برندشون رو توسعه میدادن!
📍 قرن پنجم هجری (حدود ۱۱۰۰ میلادی)
همهچیز داشت رنگ عوض میکرد. آندلسِ درخشان، اون نگین طلایی اسلام تو اروپا، کمکم زیر چکمههای صلیبیها تَرک برمیداشت. جنگهای داخلی بین مسلمانها، حکومتهای ملوکالطوایفی، فساد اُمرا و حاکمان، و خیانت بعضی از همین یهودیها کار رو به جایی رسوند که…
📌 در سال ۸۹۷ هجری / ۱۴۹۲ میلادی، غرناطه (گرانادا)، آخرین پایتخت مسلمانها در آندلس، سقوط کرد و همون سال، «ایزابل و فردیناند»، پادشاهان مسیحی اسپانیا، گفتن: یا مسیحی بشید یا گمشید!
و اولین اخراج گسترده یهودیان در تاریخ جدید، از همینجا کلید خورد.
💼 اما یهودیا کجا رفتن؟ یه عدهشون پناه بردن به پادشاه عثمانی، سلطان بایزید دوم (حکومت: ۱۴۸۱–۱۵۱۲م)، گفت:
«چرا مسیحیها این گوهرها رو بیرون کردن؟ بیان اینجا، ما استفاده میکنیم.»
و این شد که یهودیهای سِفاردی، کولهبارشونو بستن، از اسپانیا راه افتادن و رفتن استانبول، ازمیر، بالکان، و…
تو قسطنطنیه (استانبول امروزی)، نه تنها جا گرفتن، بلکه رسیدن به قلب تجارت عثمانی، و کمکم نفوذ کردن تو ساختار اداری، پزشکی، نظامی و حتی فرهنگی.
👈یه عده رفتن هلند، ایتالیا و فرانسه و پایهگذار اولین بانکهای یهودی تو اروپای غربی شدن و یه عده هم رفتن به شمال آفریقا (مغرب و تونس و…) و اونجا به تجارت ادویه و برده و اسلحه مشغول شدن.
📚 حالا یه چیز مهم این وسط این هست که همون سفاردیهای یهودی که از اسپانیا فرار کرده بودن، تو عثمانی با دستهی تازهای از یهودیها بهنام دونمهها همپیمان شدن.
این دونمهها بعدها در قرن ۱۷ و ۱۸ با شبتای صِبی(صوی)، یه مدعی دروغین پیامبری یهود و کابالیست، یه جریان مخفی راه انداختن که بعدها ریشهی فراماسونری ترکیه، اصلاحات آتاتورک، و حتی جریان سکولاریسم مدرن شد!
🔺یعنی چی؟ یعنی یهودیهایی که بیرونشون کرده بودن، باهوشتر و منسجمتر برگشتن و ریشهدارتر شدن!
🔐 حالا یه نیمنگاهی بندازیم به غرب اروپا: در انگلستان، در سال ۱۲۹۰ میلادی، ادوارد اول، همه یهودیها رو اخراج کرد. ولی یه قرن بعد دوباره برگشتن. تو آلمان، از قرون وسطی، یهودیها نقش خزانهدار، صرّاف، و بعدتر مؤسس بانک رو گرفتن. تو ایتالیا، بانک معروف مدیچیها بدون نفوذ یهودیها پیش نمیرفت.
💰 و کمکم مفاهیمی مثل بهرهی مرکب، بانک مرکزی، اوراق قرضه، سرمایهگذاری های ربوی، همه با «مغز یهودی» پا گرفتن.
از همون دوران یهود فهمید: «اگر به جای پادشاهی، اقتصادو بگیره، کل پادشاهی دستشه!»
📡 تو همین اثنا، تو شرق، خلافت عباسی افتاده بود دست سلجوقیها. حکومت به اسم خلیفه بود ولی عملاً دست نظامالملکها و سلطان ملکشاهها. تو ایران، بعد از آلبویه، سلجوقیان قدرت گرفتن. کمکم صفویهها در راه بودن. یهودیها هم بهصورت شبکهای، بین بغداد، همدان، طبرستان، سمرقند، خزر، آندلس، استانبول، و حتی فرانسه و ونیز در حال رفتوآمد بودن.
یه جورایی مثل “اتحادیه مخفی جهانی یهود”، که اسنادش بعدها در «پروتکلهای بزرگان صهیون» بهصورت غیررسمی لو رفت.
📍 در همین دوران، در فلسطین و مناطق شمال فلسطین، هنوز اکثریت مردم مسلمان بودن. قدس تحت سیطرهی صلیبیها بود، ولی جنبشهایی مثل صلاحالدین ایوبی و بعدها ممالیک تونستن دوباره اون رو پس بگیرن یهودیها اما، همیشه با پنهانکاری و زیرپوستی، یه جاهایی از این جنگا استفاده کردن. مثلاً: تو دوران صلاحالدین، کلی از یهودیها با نام جعلی مسلمان یا مسیحی، نفوذ کردن توی ارتشها و اطلاعات جنگی جمع میکردن.
🔍 و حالا مهمترین نکته در همین قرون، «یهودیان اشکنازی» در شرق اروپا (لهستان، اوکراین، آلمان شرقی)، داشتن بهشدت گسترش پیدا میکردن.
این گروه که نژادی متفاوت با بنیاسرائیل داشت و از خزرها ریشه گرفته بود، بعداً بنیانگذار جریانهای مدرن یهود مثل: صهیونیسم، بانک جهانی، فِرِمِیسِنی (ماسونیسم فراملی) شدن.
🎭 پس، یهود در این دوره: تو آندلس، شاعر، دانشمند و تاجر بود. بعد از اخراج، رفت عثمانی و اروپا، پایهگذار بانک و فراماسونری شد. با دونمهها تو ترکیه، سکولاریسم رو ساخت. با اشکنازیها در شرق اروپا، جریان سرمایهداری مدرن و صهیونیسم رو طراحی کرد.
#تاریخ_یهود
#یهود_شناسی
#یهود_در_ایران
🍃 کانال رسمی طبیب جان 👇
https://eitaa.com/joinchat/3658612752C778c1803ba
