حکمت ۱۲
قَالَ علیه السلام
أَعْجَزُ النَّاسِ مَنْ عَجَزَ عَنِ اكْتِسَابِ الْإِخْوَانِ، وَ أَعْجَزُ مِنْهُ مَنْ ضَيَّعَ مَنْ ظَفِرَ بِهِ مِنْهُمْ.
توضیح ساده:
أَعْجَزُ : ناتوانترین، عاجزترین، بی دست و پا ترین النَّاسِ: آدما، مردم مَنْ : کسیه که…
همین جا توی پرانتز عرض کنم کلمه من از اون کلمههایی است که فعل ماضی بعدش معنای مضارع میده یعنی باید آینده معنا کنیم مثل همین جا عَجَزَ:نتونه، عاجز باشه، عرضه و مهارت نداشته باشه عَنِ: از اكْتِسَابِ : پیدا کردن و به دست آوردن، و تلاش کردن برای به چنگ آوردن الْإِخْوَانِ : برادران، که در اینجا منظور دوستا و رفیقای جونی و همدله،
و چقدر قشنگه این تعبیر که از دوست و رفیق به عنوان برادر یاد میکنه میخواد بگه دوست و رفیق عین برادره یا اصلاً باید جوری باشه که بشه مثل برادر روش حساب کرد.
پس در نگاه امام ع عاجزترین آدم کسیه که توی این دنیا نتونه رفیقی برای خودش دست وپا کنه و پیدا کنه و دل به دل کسی بده.
یعنی کسی که گوشه گیره و نمیتونه با بقیه بجوشه و دوست واقعی پیدا کنه از همه ضعیفتره و ناتوانتره چون تنهایی، آدم رو ضعیف میکنه.
وَ أَعْجَزُ: و ناتوانتر و عاجزتر مِنْهُ: از اون مَنْ : کسیه که ضَيَّعَ : از دست بده، هدر بده و تباه کنه، یعنی از دستش بپره مَنْ : کسی رو که، ظَفِرَبِ: بدست آورده هِ: او رو مِنْهُمْ :از بین اون آدما.
چقدر قشنگ به جای کسب یعنی به دست آوردن اینجا تعبیر به ظفر کرد ظفر یعنی پیروزی در جنگ یا رسیدن به یک گنج بزرگ امام میخواد بگه پیدا کردن یه دوست جانی و واقعی خودش یه نوع پیروزی بزرگه،انگار که یک نبرد رو بردی یا یک مدال گرفتی و طبیعتاً وقتی با بدرفتاری یا خودخواهی یا با بیمعرفتی اون رو از دست میدی این دیگه ته شکسته.
حضرت داره میگه آدم ناتوان کسی نیست که پول نداره یا زور بازوش کمه؛بلکه کسیه که مهارت آدم جمع کردن دور خودش رو نداره، چهار تا رفیق مثل برادر نداره که بهشون تکیه کنه. و بدتر از اون کسیه که رفیقای خوبش رو با تلخی و بیتوجهی از خودش میرونه. اون دیگه واقعاً عاجزترین آدماست.
رفیق مثل یه گل حساسه؛ که اگه بهش آب ندی،اگه حواست به نورش نباشه،خشک میشه.
آدما اشیا نیستند که وقتی کهنه شدن یا دیگه به کارمون نیومدن بگذاریمشون کنار.
رفیق ریشه است،هرچه ریشههات عمیقتر باشند یعنی دوستات قدیمی تر باشن، تو طوفانهای زندگی محکمتر میایستی.
یادت باشه وقتی ساعت ۲ نصف شب دلت میگیره و لیست مخاطبین گوشیت رو بالا و پایین میکنی،اگه کسی را نداشتی که بهش زنگ بزنی،یعنی در به دست آوردن دوست عاجز بودی.
یا اگه کلی رفیق داشتی ولی حالا همه ازت فرارین یا به خاطر رفتارهای سردت،دیگه کسی سراغت رو نمیگیره،یعنی اونهایی رو هم که داشتی پروندی، و این دیگه اند عاجزیه.
در حقیقت امام علیه السلام داره کد خیلی مهم به ما میده.
تو دنیای امروز که همه میدویم دنبال پول و مدرک و پز دادن گاهی یادمون میره که آدمیزاد به آدمیزاد زنده است.
دیدى بعضیا میگن: «من تنهایی راحتترم»، «حوصله حرف زدن با کسی رو ندارم»، یا «سرم تو لاک خودمه»؟
امام میگه این قدرت نیست، این عین ناتوانیه. کسی که نتونه چهارتا آدم دور خودش جمع کنه که وقتی دلش گرفت بهشون زنگ بزنه، یا وقتی خوشحاله باهاشون بخنده، واقعاً دستوپاش بستهست.
مثلاً: تو محیط کار، اون کسی که همیشه اخموئه و با هیچکس حتی یه «سلام و احوالپرسی» ساده نمیکنه، وقتی سیستمش خراب میشه یا یه مشکلی براش پیش میاد، هیچکس نیست که خودجوش بیاد کمکش. این آدم تو شلوغی، تنهاست و این یعنی اوج ناتوانی.
و از اون ناتوانتر: کسی که فرض کن یه عالمه زحمت کشیدی، یه رفیق پیدا کردی که مثل برادرت بوده. با هم خاطره ساختید، شبهای سخت پیشت بوده. اما یهو به خاطر غرور، به خاطر اینکه «چرا اون اول زنگ نزد؟»، یا چون سرت شلوغ شد، کلاً فراموشش کردی.
امام میگه این آدم از اولی هم وضعش بدتره! چون اولی شاید بلد نبوده چطور گل بکاره، اما تو گُل کاشتی، تو گل داشتی و گذاشتی خشک بشه. این یعنی پیروزی رو تبدیل کردی به شکست.
همه ما تو تلگرام و واتساپ گروههایی داریم. گاهی میبینیم یکی از دوستای قدیمی یه پیام میده، ولی ما حوصله نداریم جواب بدیم. میگیم حالا بعداً! همین «بعداً»ها باعث میشه اون آدم کمکم دور بشه. رفاقت همون «آبیاری» کردن گله؛ یه ریاکشن به استوری دوستت، یه پیام که «فلانی یادت افتادم، خوبی؟»، همینا ریشه رو محکم میکنه.
یا گاهی با یه رفیقِ مثلِ برادر، سر یه سوءتفاهم کوچیک قطع رابطه میکنیم و اینجا همونجاییه که «ظفر» رو از دست دادیم. امام میگه نذار این اتفاق بیفته. اگه رفیق خوب پیدا کردی، مثل جونت ازش مراقبت کن.
رفیق واقعی اون گلیه که تو زمستون هم باید مراقبش باشی. وقتی دوستت حالش بده، یا تو زندگی کم آورده، اگه اونجا پشتش نباشی، در واقع داری باغ خودت رو هرس که نه، تیشه به ریشهاش میزنی.
یادمون باشه، رفیقِ خوب پیدا کردن مثل خریدن گلدون گله، اما رفاقت کردن مثل نگهداری از اونه.
اگه کسی رو داری که میتونی باهاش بیسانسور حرف بزنی، اگه کسی رو داری که از موفقیتت واقعاً ذوق میکنه، تو یه پیروزِ واقعی هستی. پس با یه زنگ، با یه «خسته نباشی»، با یه شاخه گل یا حتی یه آیکون قلب، نذار این پیروزی از دستت بره.
دنیا به اندازه کافی سخت هست؛ با رفیق، نرم و آسونش کنیم.
پس رفیقا رو برا خودمون نگه داریم.
و تنها راه نگه داشتن دوست و رفیق محبت کردن و توجه کردنه.
چون همونطور که گلای باغ بیآبی و غفلت رو تاب نمیارن، رفاقت هم بیمحبتی و بیتوجهی رو دوام نمیاره
و درست مثل باغ گله که باید هر روز مراقبش باشی، آبیاری کنی، گلها رو هرس کنی، از آفتها محافظتش کنی،
تو رفاقت هم همینطوره: محبت کن، گوش بده، وقت بذار، کمک کن، قدردانی کن.
گاهی آدما وقت و انرژی ندارن، اما یک «حال تو چطوره؟» یا کمک کوچک میتونه رفاقت رو زنده نگه داره.
یه زنگ زدن، یه پیام کوتاه، یه دیدار مختصر، رفاقت رو می تونه زنده نگه بداره.
به همین خاطر تو محل کار یا مدرسه، آدمایی که مهربون و صبور هستن، راحت دوست پیدا میکنن و همیشه اطرافشون آدمای خوب هست.
اما کسی که فقط خودش رو مهم میدونه یا بیتوجهه، رفیقهاش رو از دست میده، و بعد تو جمعها هم تنها میمونه.
اصلأ پیدا کردن دوست کار مهمیه، اما نگه داشتنش هنر میخواد، مثل نگهداری باغ پرگل که مراقبت همیشگی میطلبه.
دوست پیدا کردن هنر مهمیه: به دوستای خوب اعتماد کن، باهاشون صمیمی شو، دلشون رو بدست بیار.
اما دوست نگه داشتن یه هنر بالاتره: بهشون اهمیت بده، وقت بذار، محبت کن، وقتی ناراحتن کمکشون کن، وقتی خوشحالن خوشحال باش.
و کسی که این کار رو نمیکنه، تو زندگی اجتماعی ضعیفه؛ و کسی که میکنه اما دوستاشو از دست میده، بدتر از همه.
.
بیاد امام زمان مظلوم و غریبم اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج

